İdlib’e operasyon hazırlığı: Savaş Cerablus’a kadar yayılır

İdlib etrafında silahların kuşanıldığı Suriye iç savaşında, Rusya ve ABD’nin çözümde uzlaştığı, ABD’nin Çin’i devre dışı bırakma gayretinde olduğu, olası İdlib operasyonunun ise selefi grupların kontrolündeki Afrin, Ezaz ve Cerablus’a kadar taşacağı kaydediliyor.

Rusya ve İran destekli rejim güçlerinin Kuzey Suriye’nin İdlib kentinin idaresini elinde bulunduran El Kaide uzantılı El Nusra cephesi öncülüklü selefi gruplara yönelik operasyon hazırlığı devam ediyor. Suriye’de uluslararası, bölgesel ve yerel güçler, İdlib’te etkinlik kazanmaya çalışırken, kentte yaşanacak olası bir gelişmenin Cerablus’a kadar etki edeceği belirtiliyor. ABD, İngiltere, Fransa, Almanya, Rusya, İran ve Türkiye arasında yaşanan kapışmaya Suriye savaşında var olan fakat bugüne kadar varlığı çok görünmeyen Çin de dahil olmaya çalışıyor. Türkiye, desteğindeki grupları korumak için Rusya’nın Suriye rejimi güçleri öncülüğünde bölgeye operasyon yapmasının önüne geçmek için yoğun diplomasi trafiği yürütüyor. Öte taraftan savaşın muhatapları, İdlib sorunu ile beraber Cenevre’de masaya oturmaya hazırlanıyor.
İDLİB’TEKİ HATLAR
Hama ve Lazkiye kırsalından başlayıp İdlib merkeze kadar inen bölgede büyük bir askeri hareketlilik yaşanıyor. İdlib’in güneyinde Suriye rejim ordusu, İran’ın milis güçleri ve Türkiye ile desteklediği selefi gruplar karşılık mevzilenmiş durumda. Aralarındaki mesafe bazı yerlerde 3 kilometreye kadar düşüyor. Rejim ordusu ve selefi gruplar arasında Türkiye’nin kurduğu gözlem noktaları da bulunuyor. Bu gözlem noktalarının etrafında ise daha önce adı El Nusra olan Heyet Tahrir El Şam (HTŞ) bulunuyor.
ÇİN’İN ORTADOĞU ÇIKARMALARI
Çin, savaşın başlarında Suriye’de iki bloktan biri olarak kabul edilen Rusya, İran ve Suriye bloğu ile birlikte hareket ediyordu. Ortadoğu’ya Suriye başta olmak üzere çeşitli ülkeler üzerinden açılmaya çalışan Çin, Suriye iç savaşı ile beraber üçü de Akdeniz üzerinde bulunan Lazkiye, Tartus ve Baniyas hattında etkin olmaya çalıştı. Hatta Lazkiye taraflarında askeri üslerinin bulunduğu da belirtiliyor.
ÖNCE EKONOMİK
Ağırlıklı olarak ekonomik güçle sahaya inmeye çalışan Çin, daha önce de savaştan zarar gören ve rejimin kontrolünde olan kentler için kolları sıvamıştı. Onarım için büyük bir bütçe ayırmış ve Şam ile çevresinde bir çok şirketin açılmasını sağlamıştı. Bununla bağlantılı olarak Şam başta olmak üzere, rejim elinde olan bir çok kentte açtığı sivil toplum kuruluşları üzerinden de örgütlenmeye devam ediyor.
ABD İÇİN ÇİN BİR TEHDİT
Çin’in Suriye sahasına bu kadar hızlı inmesi en çok ABD’yi tedirgin ediyor. Daha önce Çin’e karşı birçok siyasi ve diplomatik hamle yapan ABD, dünyanın ekonomi devini kendine her zaman bir tehlike olarak gördü. ABD’nin Çin konusunda geldiği nokta “Çin artık tehlike olmaktan çıkıp tehdit haline gelmiştir” şeklinde özetleniyor.
ABD, RUSYA VE ÇİN DENKLEMİ
Çin Ortadoğu sahasında etkinlik kurmak isterken, gerçekleştirilmesi planlanan İdlib operasyonuna katılmak için sinyaller verdi. ABD ise Çin’in Ortadoğu’da etkinlik kurmasını ve Rusya ile birlikte hareket etmesinin önüne geçmek için Rusya’ya oynayıp önünü açıyor. Rusya ile geliştirdiği politikalar ile Çin’i devre dışı bırakmayı hedefleyen ABD, bunu başaramazsa bile Rusya’yı Çin’e karşı nötr bir hale getirmek istiyor.
ABD VE RUSYA ANLAŞTI
Bu kapsamda Suriye savaşında büyük bir oranda anlaşan ABD ve Rusya, son kozlarını oynuyor. Suriye savaşının nasıl biteceği konusuna kadar varılan bu anlaşmanın detayları henüz netleşmezken, siyasi çözümün  gelişebilmesi için de selefi grupların kontrolüne giren Cerablus, Bab, Ezaz, Afrin ve İdlib’in askeri operasyonlar ile çözüme kavuşması masada. Bölgede ABD ve Rusya şemsiyesi altında bazı planlara hazırlık yapıldığı da gelen bilgiler arasında. Bu planların önümüzdeki aylarda netleşeceği kaydediliyor.
MA / Nazım Daştan