Elektrik faturalarında indirim oyunu: Enerji indi, dağıtım çıktı

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından halka ‘müjde’ olarak sunulan elektrikte yüzde 10’luk indirimin ardında dağıtım şirketlerinin kârlarını artıracak hesap oyunları çıktı. Elektrik Mühendisleri Odası (EMO), indirim kararının ardından iletim, dağıtım, kayıp ve kaçak bedelinden oluşan dağıtım bedelinin yüzde 15.7 artırıldığına dikkat çekti.

Konut kullanıcılarının elektrik faturalarında yüzde 10 indirime gidilirken; dağıtım bedelleri artırılarak şirketlerin kârını koruyacak düzenleme yapıldı.

EPDK tarafından açıklanan yeni tarifeye göre, konutlar için çıplak enerji bedeli ve perakende hizmet bedelinden oluşan perakende enerji bedeli Ekim 2018’e göre yüzde 19.2 düşürülürken; iletim, dağıtım, kayıp ve kaçak bedelinden oluşan dağıtım bedeline yüzde 15.7 zam yapıldı.

Ayrıca tüm abone grupları için dağıtım bedelinin artırılmasıyla sanayi, ticarethane, tarımsal sulama ve aydınlatmaya cüzi zam yapılırken, genel aydınlatma bedeli yüzde 5.22 artırıldı.

İndirimin bir kısmı geri alınacak

1 Ocak 2019’dan itibaren geçerli olmak üzere 29 Aralık 2018 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan EPDK kararıyla, vergi-fon ve kesintiler hariç olmak üzere konutlar ile şehit aileleri ve muharip malul gaziler için uygulanan elektrik tarifelerinde indirime gidildi.

Buna göre konut kullanıcıları Ekim 2018’de 47.85 kuruşa aldıkları 1 kilovat saat elektrik için 43.32 kuruş ödeyecekler. Böylece 230 kilovat saatlik asgari tüketim için 4 kişilik bir ailenin aylık ödemesi gereken elektrik faturası da 137.36 liradan yüzde 10 düşüşle 123.63 liraya inmiş olacak.

EMO’dan yapılan açıklamada, söz konusu indirimin bir kısmının geri alınacağına dikkat çekilerek şöyle denildi:

“Faturada indirim yapılan kalemlere bakıldığında perakende enerji bedelinin yüzde 19.2 indirimle 34.53 kuruştan 27.91 kuruşa çekildiği, dağıtım bedelinin ise yüzde 15.7 zamla 13.32 kuruştan 15.41 kuruşa çıkarıldığı görülmektedir. Aynı şekilde sanayi tarifesinin perakende enerji bedelinde yüzde 3.9, ticarethanelerde yüzde 4.5, tarımsal sulamada yüzde 4.2, aydınlatmada yüzde 4.7 ve genel aydınlatma tarifesi perakende enerji bedelinde yüzde 0.02 indirime gidilirken tüm gruplar için dağıtım bedeli yüzde 15.7 artırılmıştır. Böylece Ekim 2018’e göre sanayi abonelerine yüzde 0.06, ticarethanelere yüzde 0.28, tarımsal sulamaya yüzde 0.26, aydınlatmaya yüzde 0.29 ve genel aydınlatmaya da yüzde 5.22 oranında zam yapılmıştır. Buna göre sanayi, ticarethane ve tarımsal sulama aboneleri bırakın konutlara uygulanan indirimden faydalanmayı, çok küçük de olsa faturaları artırılmıştır. Sanayi, ticarethane ve tarımsal sulama kullanıcıları için yılbaşından itibaren elektriğe yapılan zam yüzde 71’e ulaşmıştır.”

Bir taşla iki kuş

Dağıtım bedellerine yapılan yüzde 15.7’lik zammın doğrudan elektrik dağıtım şirketlerinin kasasına gideceğine dikkat çekilen EMO açıklamasında, şu tespit yapıldı:

“Son birkaç ayda dolar kurundaki düşüş doğrultusunda kamuoyunda fiyatların indirilmesi yönünde oluşan baskıyı karşılamak ve yerel seçimler öncesinde oy toplamak için gidilen bu indirim kararıyla Bakanlık, bir taşla iki kuş vurmaya çalışıyor.”

Fahiş zam yapılmıştı

2018 yılında ‘kur artışı’, ‘piyasa dengesi’ gibi gerekçelerle elektrik fiyatlarına, enerjinin temel bir insan hakkı olduğu ve enerji fiyatlarının herkesin ulaşabileceği düzeyde olması gerektiği ilkesi göz ardı edilecek denli yüksek artışlar yapıldığına dikkat çekilen EMO açıklaması şu taleple son buldu: “Tüm yurttaşların, insanca yaşayabilmesi, kendini geliştirebilmesi için enerji gereksinimlerinin karşılanması zorunludur. Enerji piyasasında kâr esaslı piyasa politikaları yerine ülkemiz kaynaklarının en iyi şekilde değerlendirileceği, kamu yararını esas alan siyasi ve ticari müdahalelerden uzak bir yapıya geçilmelidir.”

Kaynak: Evrensel / İşçi Gazetesi – 4 Ocak 2019